Kwiecień 1, 2007

18 decydujących bitew w dziejach świata?

Posted in Ciekawostki, Historia wojskowości, Notatka @ 5:31 pm - autor: tleszkowicz

O bitwie warszawskiej z 1920 roku (zwanej czasem „Cudem nad Wisłą”) zwykło się mawiać jako o „osiemnastej decydującej bitwie w dziejach świata”. Przytacza się tutaj postać brytyjskiego lorda d’Abernona, członka alianckiej misji wojskowej w Polsce i naocznego świadka bitwy, który w ten właśnie sposób określił zwycięstwo polskie. Jednak powszechnie niewiele wie się nt. owej listy bitew: jak i według jakiego klucza powstała i przede wszystkim – co z pozostałą siedemnastką?

Pierwotnie autorem listy był brytyjski historyk sir Edward Shepherd Creasy (1812-1878). W 1852 r. wydał książkę „Fifteen Decisive Battles of the World”. Co było kryterium umieszczenia na liście? Creasy wybrał bitwy, które były zaczątkiem wielkich imperiów lub momentem ich klęski. Pojawiły się tam batalie, dzięki którym państwa ratowały się przed upadkiem, broniąc się przed naporem wroga. Były to też wydarzenia, w których ekspansje wielkich potęg osiągały swój punkt szczytowy. Według historyka były to:

  • Maraton 490 r. p.n.e.
  • Syrakuzy 413 r. p.n.e.
  • Gaugamela 331 r. p.n.e.
  • Metaurus 207 r. p.n.e.
  • Las Teutoburski 9 r.
  • Pola Katalaunijskie 451 r.
  • Poitiers 732 r.
  • Hastings 1066 r.
  • Orlean 1429 r.
  • klęska hiszpańskiej Wielkiej Armady 1588 r.
  • Blenheim 1704 r.
  • Połtawa 1709 r.
  • Saratoga 1777 r.
  • Valmy 1792 r.
  • Waterloo 1815 r.

Jak widać, Creasy patrzył na historię świata dość „europocentrycznie”, nie wspominając o pewnym faworyzowaniu wiktorii angielskich.

Edgar Vincent wicehrabia d’Abernon (1857-1941) po powrocie z Polski wydał w 1931 roku swój dziennik zatytułowany „The Eighteenth Decisive Battle of the World: Warsaw 1920”, w którym opisał swoje doświadczenia z czasu pobytu w Polsce. W książce tej d’Abernon, opierając się na kanonie Edwarda Creasy’ego, dodał do jego listy trzy kolejne bitwy:

  • Sedan 1870 r.
  • Marna 1914 r.
  • Warszawa 1920 r.

Dyskusja nt. „Która bitwa miała największy wpływ na losy świata?” trwać może wśród historyków bez końca. Lista Creasy’ego i d’Abernona ukazuje spojrzenie iście historiozoficzne, które streścić można słowami „Gdyby nie ta bitwa, losy świata potoczyłyby się zupełnie inaczej…”.

PS: Przy opracowaniu tej notki korzystałem z artykułu historyka UKSW w Warszawie Dariusza Milewskiego zamieszczonego w dodatku „Bitwy świata” publikowanego co tydzień wraz z dziennikiem „Rzeczpospolita”. Seria zapowiada się interesująco, jej recenzja pojawi się zapewne w najbliższym numerze magazynu „Histmag.org” 🙂

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: